Welke planten doen het goed op natte veengrond in Noord?
Op natte veengrond doen soorten het goed die van nature tegen een hoge grondwaterstand kunnen, zoals els, wilg, meidoorn en hazelaar bij de bomen en heesters, en vaste planten die een natte winter verdragen. Soorten die juist een goed doorlatende, drogere bodem nodig hebben, blijven er achter of gaan dood.
Waarom hebben veel planten moeite met veengrond?
Wortels halen hun zuurstof niet alleen uit water maar ook uit lucht die tussen de bodemdeeltjes zit. Blijft veengrond te lang te nat, dan verdwijnt die lucht en verstikken de wortels van soorten die daar niet tegen kunnen, ook al lijkt de plant bovengronds nog gezond.
Dat probleem speelt sterker in de lager gelegen delen van Amsterdam-Noord, waar de grondwaterstand het grootste deel van het jaar hoog blijft. Op de iets hoger gelegen delen van hetzelfde perceel kan de bodem al merkbaar droger aanvoelen, met ruimte voor een breder assortiment.
Welke bomen en heesters passen bij natte veengrond?
Els verdraagt een langdurig hoge grondwaterstand beter dan de meeste andere boomsoorten en staat in de winter zonder bezwaar met natte wortels. Wilg en meidoorn kunnen eveneens goed tegen periodes met veel water, en hazelaar redt het op de iets drogere randen van een natte border.
Beuk daarentegen verdraagt langdurig natte grond slecht en blijft op een echt natte plek achter in groei of gaat na een paar jaar dood. Op die plek werkt haagbeuk of een gemengde haag van meidoorn en hazelaar beter dan een beukenhaag.
Welke vaste planten houden het vol op natte, lage delen van de tuin?
Vaste planten die van nature aan een walkant of in een moerassige omgeving groeien, verdragen een natte winter beter dan soorten die gebouwd zijn op een drogere, goed doorlatende bodem. Die eerste groep vormt de kern van een border op het laagste, natste deel van een tuin.
Op de hoger gelegen delen van hetzelfde perceel kan een breder assortiment staan, inclusief soorten die op de laagste plek juist zouden verstikken. Het is daarom zinvol om een tuin niet als een geheel te bekijken maar per hoogte in te delen.
Hoe stel ik vast hoe nat een specifiek deel van mijn tuin is?
Een proefgat van veertig centimeter diep, gegraven op een moment dat het al een tijd niet heeft geregend, en de volgende ochtend bekeken, laat zien hoe hoog het grondwater op dat moment onder die plek staat. Dat geeft een eerlijker beeld dan alleen kijken naar hoe de grond eruitziet.
Twee delen van dezelfde tuin kunnen daarin flink verschillen: een verschil van een halve meter in grondwaterstand tussen twee hoeken van eenzelfde perceel komt in Amsterdam-Noord regelmatig voor. Wie op basis van maar een enkel proefgat plant, mist die verschillen soms.
Vragen die hierbij horen
Kan ik veengrond verbeteren zodat er meer soorten op groeien?
De grondwaterstand zelf is op veengrond lastig blijvend te verlagen zonder een grotere ingreep in de afwatering van de hele tuin. Op kleinere schaal helpt een licht opgehoogde border al om iets meer variatie mogelijk te maken, al blijft de ondergrond zelf nat.
Groeien groenten ook op natte veengrond?
Sommige gewassen verdragen vochtige grond beter dan andere, maar de meeste moestuingroenten hebben liever een goed doorlatende bodem. Een verhoogde bak met eigen, drogere grond werkt op een natte plek vaak beter dan een moestuinbed direct in de veengrond zelf.
Verandert de beste beplanting per seizoen op veengrond?
De grondwaterstand zelf schommelt door het jaar heen, met de natste periode meestal in de winter. Een plant die in de zomer een droge indruk maakt, kan in dezelfde border in de winter alsnog met natte wortels te maken krijgen, dus de keuze wordt op het natste moment getoetst.