Walkant
De walkant is de rand van een tuin waar de grond ophoudt en het water van een sloot, een vaart of een gracht begint, met of zonder een vaste afscheiding ertussen.
Aan een walkant loopt een tuin niet gewoon door tot een schutting, maar tot een grens die zelf beweegt: het waterpeil wisselt met het seizoen en de oever verzakt langzaam onder zijn eigen gewicht. Wie hier een border aanlegt of een pad legt, meet eerst hoever de walkant in de afgelopen jaren is opgeschoven, en niet alleen waar hij nu ligt.
In Amsterdam-Noord is dat geen bijzaak. Langs de Nieuwendammerdijk en in Landelijk Noord grenzen tuinen rechtstreeks aan een sloot of een vaart, en de beschoeiing die de walkant vasthoudt, bepaalt of die grens over tien jaar nog op dezelfde plek ligt. Zonder een vaste kant schuift de oever geleidelijk de tuin in en verliest de eigenaar meters grond zonder dat er ooit iets is weggehaald.
Een walkant draagt bovendien vaak een ander soort beplanting dan de rest van de tuin: de grond blijft er natter, en wortels die daar goed groeien, verdragen elders juist te veel water. Wie een tuinpad of een terras dicht bij de walkant legt, houdt rekening met die vochtigheid en met de kans dat een zware bui de waterlijn tijdelijk laat stijgen.
Vragen over deze term
Hoever van de walkant mag ik iets aanleggen?
Dat hangt af van wie de walkant beheert: bij een gemeentelijke sloot geldt vaak een onderhoudsstrook waarop niet gebouwd of geplant mag worden, bij een eigen sloot ligt dat aan de eigen grens. Wij vragen dat na voordat er een ontwerp ligt, want een border die in de onderhoudsstrook staat, moet er bij het eerste baggerwerk weer uit.
Zakt een walkant vanzelf weg als er niets aan gebeurt?
Op de meeste plekken in Noord wel, en langzaam: het water spoelt de onderkant van de oever geleidelijk weg en de bovenkant zakt daarachteraan. Een border die te dicht op de rand staat, verliest zo elk jaar een klein stuk wortelgrond. Een vaste kant remt dat proces, een border alleen niet.
Kan ik gewoon gras laten doorlopen tot aan het water?
Dat kan, en op een rustige sloot oogt het ook natuurlijk, maar gras houdt een walkant niet vast zoals een beplante of een verstevigde rand dat doet. Bij een sterkere stroming of bij regelmatig bootverkeer langsheen slijt een grasrand sneller weg dan een oever met diepwortelende beplanting erop.